سپراتور چیست

سپراتورچیست؟ سپراتور یک کلمه انگلیسی (Separator) به معنی جداساز می باشد. “سپراتور” همان طور که از نامش پیداست یک نوع سیستم جدا کننده است که در سیستم فیلتراسیون به کار می رود. کار آن جدا کردن هوا، روغن، آب و ذرات ریز و درشت از یکدیگر می باشد. در صنایع تولید پودرهای میکرونیزه برای بهره گیری از مش های بالاتر از این دستگاه استفاده می شود. این دستگاه انواع مختلفی دارد که در صنایع متفاوتی برای پودرهایی مانند کربنات کلسیم، بنتونیت، گچ، انواع پیگمنت ها و … به کار گرفته می شود.

دستگاه سپراتور (Separator Machine)

در پاسخ به سوال “سپراتور چیست؟” باید بگوییم که عمل جداسازی عبارت است از تقسیم مواد اولیه به دو جریان جدا از هم، که دو قسمت جدا شده با توجه به سطح و اندازه ذرات مشخص می شوند. دستگاه جدا کننده بر حسب سطح یا اندازه، ذرات را از هم تفکیک می کند. اساس کار دستگاه سپراتور بر چگالی مواد است و بر این اساس محصولات نرم را از زبره جدا می کنند.

این دستگاه ها با توجه به اندازه ذرات عمل می کنند که یا به صورت یک ماشین مستقل و یا به صورت مدار پالایش مورد استفاده قرار می گیرند. این دستگاه ها طبق تفکیک ثقلی یا تفکیک گریز از مرکز مواد کار می کنند.

دستگاه سپراتور یک ماشین مکانیکی است که مواد مختلف غیر فلزی موجود در یک مخلوط مایع – جامد، مایع-مایع یا مایع – گاز را از هم جدا می کند. مثلا زمانی که آب با سوخت و یا روغن با هوا مخلوط شده باشد به کمک سپراتور این مواد از یکدیگر جدا می شوند.

طرز کار سپراتور

مکانیزم کلی سپراتور به این شکل است که ابتدا پودرهای موردنظر در دستگاه وارد می شوند. این پودر از ذرات ریز و درشت ترکیب شده است. بعد از ورود پودر به دستگاه، یک فن یا بیشتر به چرخش درآمده و مواد ریز که دارای وزن سبکی هستد در هوا به چرخش در می آیند. این مواد ریز که در هوا در حال چرخیدن هستند از بین درزهایی که با فاصله های معین از هم قرار دارند با عمل مکش عبور کرده و وارد بگ فیلتر می شوند.

این درزها برای جداسازی مواد تعبیه شده اند. نیرویی که از دینام به تسمه و سپس پره منتقل می شود، باعث چرخش پره ها می شود. این نیرو با توجه به وزن و حجم مواد در واحد زمان توسط موتور تعیین می شود. همچنین تعیین هوای مورد نیاز نیز توسط الکتروموتور با توجه به تعداد دور پره ها که همان نیروی تولیدی الکتروموتور است انجام می گیرد.

مقدار این نیرو بسیار مهم و حساس می باشد. زیرا اگر این نیرو حتی مقدار کمی از نیروی مکش ذرات کوچک، بالاتر رود باعث می شود که ذرات درشت تر نیز پراکنده شده و در خروجی ظاهر شوند. بنابراین عمل جداسازی به درستی انجام نمی گیرد.

کاربرد سپراتور

کاربرد سپراتور

شکل 1. کاربرد سپراتور

 

در صنعت استفاده از انواع آسیاب ها باعث ایجاد پودرهایی با ذرات ناهمسان و درشت و ریز می گردد. این ذرات باید به صورت همسان از یکدیگر جدا شوند تا پودر همگن به دست آید و سپس ذرات درشت و ناهمگن دوباره آسیاب شوند. سپراتورهای ثقلی در این زمینه کاربرد دارند و ذرات درشت و ریز را از هم جدا می کنند و یک پودر کاملا همگن تولید می کنند.

سپراتور در دو نوع به کار می رود:

  1. سپراتور به عنوان یک واحد مستقل: در این حالت سپراتور تنها نقش جدا کننده دو محصول آسیاب شده نهایی را دارد.
  2. سپراتور در مدار سایش: سپراتور در این حالت در یک مدار قرار می گیرد. آسیاب مواد را تا حدودی ریز می کند و سپراتور آن ها را به دو قسمت تقسیم می کند. یکی محصول نهایی و دیگری محصولی که سپراتور دوباره آن را به آسیاب برمی گرداند.

انواع سپراتور

دستگاه سپراتور توربوپلکس

این دستگاه برای حذف زباله های غذایی با ارزش، از بسته بندی آن ها با حداکثر راندمان 99 درصد مناسب است. سپراتور توربو می تواند به عنوان یک سیستم مستقل خشک یا مرطوب استفاده شود و سپس آب یا مایعات را در صورت نیاز بعد از فرآیند جداسازی اضافه کرد.

با سخت تر شدن قوانین دفن زباله این سیستم برای جدا کردن و بازیابی موادی مانند کاغذ تخته و سنگ گچ در شرکت های مدیریت زباله و تولیدکنندگان بیشتر به کار می رود.

دستگاه سپراتور سیرکوپلکس

سپراتور سیرکوپلکس قابلیت جدایی موادی با سایز 5 میلی متر تا 5 میکرومتر را دارد. این سپراتورها برای جدایی انواع موادی مانند کود شیمیایی، مواد غذایی، سم، دارو و سایر مواد به کار می روند. قطعاتی که به طور مستقیم با مواد در تماس هستند از استیل استنلس ساخته شده اند تا آلودگی به کمترین حد خود برسد.

دستگاه سپراتور ونتوپلکس

این دستگاه بدون جریان هوا کار جداسازی مواد را انجام می دهد. دستگاه سپراتور ونتوپلکس دانه بندی موادی با سایز 45 تا 300 میکرومتر را انجام می دهد و برای مواد انفجاری، معمولی و یا چسبنده بهترین عملکرد را در این محدوده دارند.

سپراتور هوایی

از سپراتور هوایی برای جدایی هوای داخل آب استفاده می شود. بهترین مکان برای قرار دادن این سپراتورها مکانی است که دارای فشار کم و دمای آب بالا باشد زیرا حلالیت گازها در آب در این شرایط کمترین میزان می باشد. سپراتور هوایی در سه نوع

  1. AS-L Series
  2. EXTROL AX-Series
  3. EXTROL L-Series

که به محل مورد استفاده بستگی دارند ساخته می شود.

سپراتور کلاسیفایر classifier

کلاسیفایر تجهیزی است که مواد را به دو بخش نرمه (ریزدانه) و زبره (درشت دانه) تقسیم می کند. این فرآیند با استفاده از نیروی گریز از مرکز، درگ و اثر جاذبه  بر ذرات  صورت می گیرد. کلاسیفایرها دارای سه نسل اول، دوم و سوم می باشند. کلاسیفایرهای هوایی دارای بالاترین راندمان برای جداسازی مواد برای نرمه گیری، یا ترکیب با آسیاب ها هستند.

سپراتور کلاسیفایر classifier

شکل 2. سپراتور کلاسیفایر classifier

سپراتور مغناطیسی مخروطی (Conical Magnetic Separator)

سپراتور مغناطیسی مخروطی برای جذب ذرات آهنی مناسب می باشد. این دستگاه از یک مگنت مخروطی و یک محفظه تشکیل شده است و با در نظر گرفتن قطر کانال عبوری مواد و همچنین دانه بندی آن ها ساخته می شود.

این نوع سپراتور می تواند به راحتی در مسیر لوله هایی که حرکت مواد در آن ها به صورت عمودی و به حالت ریزش فله  است  قرار گیرد و با جذب ذرات آهنی، آن ها را جدا سازی نماید.

این دستگاه بدون نیاز به اپراتور، با جذب ذرات آهنی مانع آسیب رسیدن به دستگاه های خردایش، آسیاب، تایفون و سایر تجهیزات می شود. این سپراتور در صنایعی مانند آرد، قند و شکر، مواد غذایی و کارخانجات تولید خوراک دام و طیور استفاده می شود.

سپراتورهای دینامیکی

سپراتور دینامیکی دارای قدرت جدایش بالایی می باشد زیرا 30 تا 25 درصد از مواد نرم به همراه مواد زبره برگشت داده می شوند. رنج دانه بندی در این دستگاه از 30 تا 100 میکرون می می باشد. این دستگاه در صنایعی مانند کشاورزی، سیمان، گچ و … به کار می رود. این سپراتورها به سه دسته تقسیم می شوند:

  • سپراتورهای توربو یا نسل اول
  • سپراتورهای گردبادی یا نسل دوم
  • سپراتورهای نوع قفس یا نسل سوم که سپراتورهای کارآمد نیز نامیده می شوند.

سپراتورها در صنعت سیمان

سپراتورها معمولا در صنعت سیمان در کنار آسیاب ها به کار می روند. آسیاب های گلوله ای در صنعت سیمان دارای انواع گوناگونی هستند که در برخی از آن ها سپراتور جز جدانشدنی می باشد.

سیمان تولیدی قبل از اینکه وارد سیلو ها برای ذخیره شود از دستگاه سپراتور عبور می کند تا ذرات درشت و ریز از یکدیگر جدا شوند و ذرات درشت برای آسیاب دوباره برگردانده شوند.

سپراتورهای مورد استفاده در دو نوع استاتیک و دینامیک می باشند. در سپراتورهای استاتیک بدون وجود تجهیزات متحرک مانند گیربکس عمل جداسازی انجام می شود اما در نوع دینامیک با کمک یک یا چند محرک، فرآیند جداسازی امکان پذیر می شود.

دستگاه سپراتور خط پنیر

کاربرد سپراتور در خط تولید پنیر برای جداسازی خامه از شیر، استاندارد کردن چربی شیر و همچنین تبدیل شیر به دو شیر کم چرب و پرچرب می باشد. در خط تولید پنیر بعد از اینکه شیر از بوگیر خارج شد به سمت سپراتور رفته تا فرآیند جداسازی انجام شود.

در سپراتور، شیر روی جام های مخروطی شکل پخش می شود و به وسیله نیروی گریز از مرکز، عمل جداسازی چربی از شیر انجام می گیرد. خامه از شیر جدا می شود و بخش اعظم آن خارج می شود و مقداری وارد شیر می گردد. بعد از اینکه این فرآیند انجام شد برای ادامه روند تولید پنیر، شیر وارد مرحله هموژنیزاسیون می شود تا کار تولید پنیر ادامه یابد.

سپراتور استیل در دیگ بخار

بخاری که توسط دیگ بخار تولید می شود در حالت بهینه دارای خشکی با ضریب 95 درصد می باشد. اگر زمانی کارایی دیگ بخار دچار اختلال شود، خشکی بخار نیز کاهش پیدا می کند و در خط انتقال بخار بخشی از آن به علت تبادلات حرارتی  کندانس می شود.

در این زمان باید توجه کرد که آب خروجی از بویلر به همراه بخار دارای TSD حدود 3000ppm است و این مقدار بالایی محسوب می شود اما آب ناشی از کندانس آب خالص است و  باید بین این دو تفاوت قائل شد. زمانی که آب ناشی از کندانس تولید شود باید از سپراتور استفاده نمود. وظیفه این دستگاه جدا کردن آب مخلوط با بخار می باشد  تا ضریب خشکی بخار بالا رود.

سپراتور ها در دیگ بخار دارای انواع مختلفی می باشند که به شرح زیر هستد:

  • سپراتور گردابی
  • سپراتور پره ای
  • سپراتور انعقادی

سپراتور تصفیه روغن

سپراتور تصفیه روغن دستگاهی برای جدا کردن روغن از مخلوط روغن می باشد. این دستگاه با نام اویل سپراتور در بازار شناخته می شود. این سپراتورها روغنی که از مبرد دهش می شود را جدا کرده و آن را به کارتر کمپرسور بر میگردانند. با استفاده از این وسیله می توان 95 درصد روغنی که از کمپرسور خارج شده را برگرداند. این کار به چند روش مثلا با استفاده از فیلترهای خاص، نیروی گریز از مرکز یا تغییر ناگهانی جهت حرکت تیغه هایی که درون آن هستند، انجام می گیرد.

سپراتور تصفیه روغن

شکل 3. سپراتور تصفیه روغن

طراحی و ساخت سپراتور در آریان ساز

با توجه به تولیدات گسترده شرکت آریان ساز در زمینه انواع وسایل و تجهیزات ساخت و ساز و معدنی، واحدهای تولیدی این شرکت دست به تولید انواع سپراتور و قطعات مورد نیاز آن ها مانند زره های سپراتور، پروانه سپراتور آسیاب و ایراسلاید زیر سپراتور آسیاب زدند که علاوه بر قیمت پایین کارایی بسیار بالایی نیز دارند. دستگاه های سپراتور آریان ساز قادر به تفکیک حجم بسیار بالای مواد با دقت بالا می باشند و از ویژگی های آن ها می توان به استهلاک پایین  اشاره نمود.

زره های سپراتور

در قسمت اصلی آسیاب دیسک چرخان  قرار دارد که به صورت افقی می باشد. چکش ها دور تا دور این دیسک را می گیرند و زره ها که با آلیاژ ضد سایش می باشند در مقابل این چکش ها قرار دارند. شرکت آریان ساز با استفاده از مهندسی متالورژی و استفاده از مواد ضد سایش استهلاک این وسیله را به حداقل کاهش داده است.

با سپاس فراوان از شما دوستان که تا پایان مقاله “سپراتور چیست؟ طراحی و ساخت انواع سپراتور” ما را همراهی کردید. 🙏🙏