شوت بتن ریزی وسیله ای برای سهولت در عملیات بتن ریزی از سطوح با ارتفاع زیاد به پایین می باشد. استفاده از این وسیله سرعت بتن ریزی را بالا برده اما در عین حال قیمت نسبتا پایینی دارد. این یک وسیله ساده، ارزان و سریع برای کار انتقال بتن می باشد و در صورتی که با طول کم انتخاب شود از جداشدگی بتن جلوگیری می کند.

شوت بتن ریزی چیست؟

یکی از وسایلی که با آن می توان حمل و نقل بتن را انجام داد شوت است. شوت یکی از تجهیزات مورد استفاده در حمل بتن و انجام عملیات بتن ریزی است که در واقع یک سطح شیب دار است که از طریق آن می توان بتن را از بلندی به پایین انتقال داد. این وسیله سرعت زیادی دارد اما در مقایسه با این سرعت، قیمت پایین و ارزانی را برای کاربران دارد. شوت بتن ریزی دارای سطح مقطعی دایره شکل است که شیب ثابتی دارد. این وسیله با نام های شوت ناوه، شوت شیبدار نیز شناخته می شود.

شوت بتن ریزی چیست؟

شکل 1. شوت بتن ریزی

مزایای استفاده از شوت

  • استفاده از شوت و حمل بتن با آن بسیار کم هزینه است و نیاز به نیروی انسانی و کارگران زیادی ندارد.
  • این وسیله انتقال بتن از ارتفاعات به سطوح پایین تر را به سرعت و در زمان بسیار کمی انتقال می دهد.

انواع شوت

انتقال بتن به وسیله سطح شیبداری به نام شوت انجام می پذیرد. دو نوع شوت که در این شرایط مورد استفاده قرار می گیرند وجود دارد که عبارتند از:

  1. شوت عادی
  2. شوت سقوطی (دراپ شوت)

شوت سقوطی یا خرطوم فیلی

این نوع شوت دارای سطح مقطع دایره ای شکل است که از نوع صلب یا انعطاف پذیر می تواند باشد. در این نوع شوت از لوله های پلاستیکی باز شونده یا پارچه ای استفاده می شود.  این نوع شوت در پایین حداقل 6 برابر حداکثر اندازه سنگدانه و در بالا دارای قطر حداقل 8 برابر حداکثر اندازه سنگدانه می باشد.

این وسیله از یک لوله تحتانی و قیف تشکیل شده است. لوله تحتانی از جنس لوله لاستیکی و نظایر آن می باشد. برای اینکه بتن بدون پاشیدگی در قیفی که روی آن قرار دارد ریخته شود، باید قیف به اندازه کافی بزرگ باشد. این وسیله برای جلوگیری از هم پاشیدگی بتن و دانه های آن به کار می رود که در اثر ارتفاع و سقوط و همچنین برخورد به موانعی مانند آرماتور بندی به کار می رود.

 

در این روش آرماتورها و قالب ها از بتن پوشیده می شوند که این یکی از مزایای آن به شمار می رود. باید دقت کرد که برای جای گیری لوله در قالب باید شکل و مساحت مقطع لوله تحتانی متناسب انتخاب شود تا به درستی جای گیرد و به آرماتورها هم برخورد نکند.

برای درست تخلیه شدن بتن باید در انتهای شوت “مانع و قیف” داشته باشیم. همچنین باید طول قیف را کمتر از 60 سانتی متر انتخاب نمود تا بتن به شکل قائم تخلیه شود. اگر مانع در انتهای شوت تعبیه نشود ریز دانه ها در زیر شوت می ریزند و درشت دانه ها با فاصله زیادتری از آن ها قرار می گیرند.

مشخصات شوت بتن ریزی

مشخصات شوت بتن ریزی

شکل 2. مشخصات شوت بتن ریزی

  • شوت بتن ریزی باید کاملا آب بند باشد و از جنس فلز یا دارای روکش فلزی یا پلاستیکی باشد.
  • حداکثر و حداقل شیب شوت در نسبت قائم به افقی به ترتیب عبارت از 3 به 2 و 2 به 3 می باشند. این مقادیر حدودا 55 تا 35 درجه می باشند. نکته مهم این است که شیب باید ثابت باشد.
  • سطح مقطح شوت بهتر است دایره یا نیم دایره باشد زیرا اشکال گوشه دار باعث ایجاد اصطکاک بیشتر خواهند شد و از سرعت کار کاسته می شود.
  • قطر شوت در پایین حداقل برابر قطر بزرگترین سنگدانه در نظر گرفته شود. همچنین این مقدار در بالا حداقل 8 برابر بزرگترین سنگدانه لحاظ می شود.
  • برای انتخاب طول شوت قاعده خاصی وجود ندارد اما واضح است که شوتی که دارای طول زیادی باشد دارای تبادل حرارت زیاد با محیط می باشد و باعث جداشدگی و از هم پاشیدگی بتن خواهد شد.

مشخصات شوت شیب دار

  • تمام تجهیزات بتن ریزی از جمله شوت ها باید کاملا آب بند باشند.
  • شوت باید به طریق مناسبی در محل کار تثبیت شود.
  • شوت ها باید دارای روکشی از جنس فلز باشند.
  • شوت باید دارای سطح مقطع نیم دایره یا نزدیک به آن باشند.
  • شیب یک شوت باید تقریبا ثابت باشد که مقدار آن در حدود 1 قائم به 2 افقی تا 1 قائم به 3 افقی است.
  • شیب باید به گونه ای انتخاب شود تا هم اجزای بتن از هم پاشیده نشوند و هم کار انتقال بتن به راحتی انجام پذیرد.
  • در انتهای یک شوت باید قیفی کار گذاشته شود که مواد بتنی را به داخل قالب بریزد.

ویژگی های کلی شوت

  • از جنس فلزی یا دارای روکش فلزی یا پلاستیکی باشد.
  • دارای شیب ثابتی باشد.
  • کاملا آب بند باشد.
  • به گونه ای باشد که هنگام حمل بتن باعث جدا شدن اجزای بتن از هم نشود.
  • برای طول یک شوت محدودیتی وجود ندارد اما واضح است که شوت با طول زیاد باعث جدا شدن اجزای بتن از هم می شود.

ویژگی های شوت شیبدار

 

شوت شیبدار

شکل 3. شوت شیبدار

  • قطر ماده باید 8 برابر بزرگترین سنگدانه باشد.
  • شکل مقطع شوت مهم است و بهتر است دایره ای یا نیم دایره ای باشد. زیرا اگر از مقاطع مستطیل شکل یا هر شکل گوشه داری استفاده شود مواد بتنی در گوشه ها باقی مانده و اصطکاک با جداره افزایش می یابد بنابراین بهتر است از استفاده از این اشکال خودداری شود.
  • در انتخاب طول شوت محدودیتی وجود ندارد. اما بهتر است شوتی که انتخاب می گردد خیلی زیاد طولانی نباشد زیرا اگر ناوه دارای طول زیادی باشد باعث خشک شدن بتن و جدا شدن اجزای آن می گردد زیرا تبادل حرارت با محیط بیشتر می شود.
  • اگر سرعت بتن روی شوت زیاد باشد بهتر است یک ناودانی یا قیف هادی در انتهای شوت تعبیه شود تا در پایان مسیر بتن بتواند توسط این قیف بار دیگر مخلوط شود و با این کار، هم از جداشدگی و از هم پاشیدگی بتن جلوگیری شود.
  • باید به شیب شوت هم دقت نمود. شیب شوت باید حداقل 3 به 2 و حداکثر 2 به 3 محدود شود. به عبارتی حدود 35 تا 55 درجه باشد.
  • مخلوط سیمان باید به گونه ای باشد که به راحتی درون شوت حرکت کند. برای این کار سیمان باید به اندازه کافی چسبنده باشد. برای چسبنده بودن سیمان عوامل زیادی دخیل اند مثلا دانه بندی، بافت سنگدانه، شکل، نسبت آب به سیمان. اما مسئله دیگر اسلامپ بتن می باشد که باید بین 5 تا 10 سانتی متر باشد.

کاهش جداشدگی بتن در بتن ریزی با شوت

جلوگیری از جدا شدن و از هم پاشیدگی بتن

شکل 4. جلوگیری از جدا شدن و از هم پاشیدگی بتن

بتن های مختلف دارای استعداد جداشدگی متفاوتی هستند و همه دارای میزان جداشدگی یکسان نیستند. برای جلوگیری از جدا شدن و از هم پاشیدگی بتن باید ابتدا استعداد آن را کاهش داد و سپس نحوه حمل و نقل و تخلیه آن در قالب را بررسی کرد. برخی از موارد برای کاهش جدا شدگی بتن را باید رعایت کرد که آن ها را در اینجا ذکر می کنیم:

  • راه رفتن روی بتنی که تازه ریخته شده است باعث از هم پاشیدگی می شود.
  • ریخته شدن بتن به صورت قائم بر افقی میلگرد از هم پاشیدگی بتن را بیشتر می کند.
  • پرتاب بتن باعث از هم پاشیدگی آن می شود  علی الخصوص زمانی که بتن به وسیله بیل برداشت و سپس پرتاب شود از هم پاشیدگی شدید را به وجود می آورد.
  • شیب سطح مورد نظرباید در نظر گرفته شود. بتن ریزی روی سطحی که دارای شیب است باید از پایین به بالا انجام گیرد.

نحوه بتن ریزی از سطحی که ارتفاع دارد

بتن ریزی از سطحی که دارای ارتفاع

شکل 5. بتن ریزی از سطحی که دارای ارتفاع

برای بتن ریزی از سطحی که دارای ارتفاع است باید از دراپ شوت هایی که دارای انعطاف و همچنین دارای خاصیت جمع شوندگی و باز شوندگی هستند استفاده شود. این دراپ شوت ها شبیه به وسایل آتشفشانی می باشند. برای جلوگیری از مشکل از هم پاشیدگی بتن باید دیوارها و ستون ها را به وسیله دراپ شوت بتن ریزی نمود.

تفاوت دراپ شوت و لوله ترمی

امروزه برای بتن ریزی از ارتفاع به پایین، از سطوح شیبداری به نام دراپ شوت استفاده می شود. دراپ شوت ها شبیه به لوله هایی هستند که در تجهیزات آتش نشانی استفاده می شوند. استفاده از دراپ شوت در دیوار ها و ستون ها مشکل از هم پاشیدگی و جداشدگی بتن را از بین خواهد برد.

دراپ شوت ها از نظر عملکرد با لوله ترمی که برای بتن ریزی در زیر آب استفاده می شود، تفاوت هایی دارند. عملکرد لوله ترمی به این صورت است که سر آن باید حتما در داخل بتن ریخته شده قرار گیرد و حتما باید صلب باشد. اما برخلاف لوله ترمی نیازی نیست که دراپ شوت حتما صلب باشد و همچنین لازم نیست که سر آن در داخل بتن ریخته شده قرار گیرد.

دو تفاوت مهم در این دو وسیله وجود دارد.

  1. اول اینکه لوله ترمی حتما باید صلب باشد اما در دراپ شوت نیازی به صلب بودن نیست.
  2. دوم انتهای لوله ترمی حتما باید در بتن ریخته شده قرار گرفته شده باشد اما دراپ شوت نیازی به قرار گیری در بتن های از قبل ریخته شده ندارد.

ضوابط بتن ریزی با شوت

ضوابط بتن ریزی با شوت

شکل 7. ضوابط بتن ریزی با شوت

  • از آنجایی که بتن ریزی باید به صورت قائم انجام پذیرد در انتهای محلی که بتن تخلیه می شود باید ترکیب مانع و قیف تعبیه شود تا بتن ریزی به صورت قائم انجام پذیرد. در این عملیات طول قیف کمتر از 60 سانتی متر نباشد.
  • برای اینکه بتن با سرعت کافی و با کمترین اصطکاک در شوت حرکت کند بتن باید چسبنده باشد. برای این کار باید از بتن هایی استفاده شود که دارای اسلامپ 5 تا 10 سانتی متر می باشند. در این امر عوامل دیگری مانند دانه بندی، نسبت آب به سیمان، بافت و شکل سنگدانه ها و کیفیت سیمان دخیل می باشند.
  • اگر بتن ریزی روی سطح شیب دار انجام پذیرد باید این کار از پایین به بالا صورت گیرد.
  • در صورت ایجاد جداشدگی در بتنی که به وسیله شوت ریخته شده است باید طول شوت را کمتر در نظر گرفت تا این مشکل حل شود.
  • در انتهای شوت از یک ناودانی یا قیف هادی استفاده شود تا بتنی که از شوت عبور کرده است در این قسمت دوباره مخلوط شود. این عمل همچنین باعث می شود که اگر سرعت بتن روی شوت زیاد باشد، از جداشدن و از هم گسیختگی اجزای بتن جلوگیری کند.

شوت سازی در آریان ساز

همانطور که می دانیم یکی از راه های خرید شوت و کلیه ماشین آلات ساختمانی با کیفیت و ارزان به صورت خرید بدون واسطه از تولید کننده می باشد.  شرکت آریان ساز یکی از شرکت های فعال در زمینه طراحی و ساخت انواع شوت بتن ریزی است. و با استفاده از تجارب مهندسین مجرب و پرسنل خود اقدام به ساخت شوت بتن ریزی نموده است. که با کیفیت بالا و در عین حال ارزان می تواند بهینه ترین انتخاب برای مشتریان گرامی باشد.