فرآیند گالوانیزه کردن فلزات

گالوانیزه کردن، دوستانه ترین فرآیند با محیط زیست برای جلوگیری از خوردگی است. فولاد گالوانیزه، در اطراف و در زندگی ما نقش اساسی دارد. این ماده در ساخت و ساز، حمل و نقل، کشاورزی، انتقال نیرو و … به دلیل محافظت در برابر خوردگی و عمر طولانی بسیار حایز اهمیت و حیاتی است. گالوانیزه کردن یکی از گسترده ترین روش هایی است که برای محافظت از فلزاتی مانند آهن و فولاد در برابر خوردگی مورد استفاده قرار می گیرد. تهیه پوشش مناسب برای آهن و فولاد، می تواند کاهش و حذف تعمیر و نگهداری سازه ها و تجهیزات فلزی را در پیش رو داشته باشد.

گالوانیزه کردن فلزات، نوعی انجام فرایند شیمیایی یا الکتریکی است. که فلز آهن یا فولاد با سطحی با ضخامت مشخص از طریق غوطه ور شدن در فلز روی، انجام می شود.

گالوانیزه سازی فلزات به روش های مختلفی از فلز آهن یا فولاد محافظت می کند.

  1. سدی را تشکیل می دهد تا از رسیدن مواد خورنده به آهن یا فولاد جلوگیری شود.
  2. سطح روی با جو واکنش نشان می دهد و یک سطح فشرده ایجاد می کند که در آب باران نامحلول است.
  3. روی با خوردگی خود سبب می شود که خوردگی به فلز پایه نرسد.

روش های گالوانیزه کردن

گالوانیزه کردن فلزات

شکل 1. گالوانیزه کردن فلزات

به طور کلی انجام عملیات گالوانیزه کردن فلزات با دو روش گالوانیزه گرم و الکتروگالوانیزه انجام می شود.

  1. گالوانیزه گرم
  2. الکتروگالوانیزه
  • گالوانیزه گرم

این روش شامل فرو بردن فلز پایه، به داخل یک حوضچه حاوی مذاب روی می باشد. قبل از فرو بردن فلز پایه به داخل حوضچه، باید به صورت مکانیکی یا شیمیایی یا هر دو سطح فلز پایه تمیز شود. تا اطمینان حاصل شود که می توان بین فلز پایه و پوشش روی پیوندی با اطمینان ایجاد کرد.

انجام تمیزکاری فلز پایه، نیز شامل مراحلی است:

  • اول این که فلز پایه داخل محلولی با خاصیت باز و به صورت داغ قرار می گیرد. تا چربیها و کثیفی ها از سطح آن جدا شود.
  • سپس فلز را در محلول شستشو فرو می برند.
  • بعد از آن فلز را در محلول اسیدی قرار می دهند تا زنگ زدگی ها و ذرات ریز از بین بروند.
  • در این مرحله مجدد، فلز پایه را در محلول شستشو قرار می دهند تا عملیات شستشو یک بار دیگر انجام شود.
  • در آخر فلز پایه را در محلول داغی از آمینیوم کلراید قرار می دهند. تا ناخالصی های روی سطح از بین رفته و پس از خشک شدن برای حوضچه روی مذاب آماده باشد.
  • بعد از انجام تمیزکاری فلز پایه با روش اصولی، فلز را در داخل حوضچه روی مذاب فرو برده و پیوندی متالورژی به وجود می آید.

 

  • الکتروگالوانیزه

در این روش برخلاف روش قبل، فلز پایه از حوضچه روی عبور داده نمی شود. در این فرآیند از روش الکتریکی موجود در محلول الکترولیت، برای انتقال یون روی به فلز پایه استفاده می شود. در واقع این فرآیند با جریان برق انجام می گیرد.

فرآیند الکتروگالوانیزه به طور معمول برای رول ورق فلز استفاده می شود.

 

گالوانیزه کردن

شکل 2. مراحل گالوانیزه کردن

 

گالوانیزه کردن به روش حرارتی

همانطور که گفته شد، روش حرارتی گالوانیزه کردن یا همان گالوانیزه گرم با انجام مراحل تمیزکاری فلز آهن یا فولاد و با غوطه ور کردن آن در یک حوضچه روی مذاب، انجام می شود.

فواید گالوانیزه گرم نسبت به رنگ

برای بسیاری از کاربردها، هزینه گالولنیزه کمتر از پوشش های جایگزین است. علاوه بر این پوشش گالوانیزه در برابر رنگ، یک فرآیند کارخانه ای کنترل شده و مکانیزه است.

کم بودن هزینه و طول عمر بالا، کمتر شدن مشکلات دسترسی در مناطق دور افتاده، مقاومت در برابر پوشش، پوشش کامل و … از مزایای دیگر گالوانیزه گرم است.

هم چنین گالوانیزه با پایداری زیست محیطی و ضخامت پوشش های منظم و با استاندارد، قابل اطمینان است. زیرا گالوانیزه گرم پوششی را ایجاد می کند که متالورژی و متصل به فولاد بوده و محافظت کامل در بردارد.

این نوع پوشش ممکن است در عرض چند ساعت ایجاد شود. ولی انجام رنگ زدن ممکن است به یک هفته زمان احتیاج داشته باشد.

پوشش فلز پایه با رنگ، نوعی پوشش پودری است که اصولا از موادی هم چون اپوکسی و اکرلیک استفاده می شود و پیوندی با سطح فلز ندارد. اما گالوانیزه به دلیل پیوند شیمیایی و متصل شدن الکترون ها به یکدیگر باعث می شود به سطحی مقاوم و قابل اطمینان دست یابیم.

ورق گالوانیزه چیست ؟

آهن و فولاد، فلزاتی هستند که در زندگی روزمره و اطراف ما بسیار کاربرد دارند. اما با تمام مزیت هایی که این دو فلز دارند به خصوص در حیطه ی ساخت و ساز و سازه های فلزی، دارای نواقصی نیز هستند:

  • از جمله اکسید شدن با جو
  • خوردگی در برابر رطوبت
  • و هم چنین زنگ زدگی و از دست دادن مقاومت.

امروزه برای استفاده طولانی مدت و بدون تعمیر و نگهداری از سازه یا تجهیزات، فلز آهن یا فولاد را با روش های مختلف پوشش می دهند. تا از آنها در مقابل رطوبت، خوردگی و دیگر عوامل محافظت شود.

یکی از پوشش هایی که برای محافظت از آهن یا فولاد انجام می دهند، گالوانیزه است. ورق گالوانیزه به فلزی گفته می شود که با فلز روی پوشش داده شده باشد. انجام عملیات این نوع از پوشش بر روی فلز آهن و فولاد مراحلی اصولی دارد که در بالا به آنها اشاره شد.

ورق گالوانیزه

شکل 3. ورق گالوانیزه

فرمول محاسبه وزن ورق گالوانیزه

طول ورق ✕ عرض ورق ✕ ضخامت بر میلی متر ✕ چگالی ورق.

یا کامل تر بگوییم:

طول ورق (متر) * عرض ورق (میلی متر) * ضخامت ورق (میلی متر) * عدد چگالی آهن / ۱۰۰۰

✕ : علامت ضربدر

کاربرد ورق گالوانیزه چیست؟

ورق گالوانیزه به دلیل داشتن مزیت هایی نظیر مقاومت در برابر خوردگی و زنگ زدگی کاربرد های گوناگونی دارد.

جلوگیری ازخوردگی در فلزات

شکل 4. جلوگیری از خوردگی فلزات

به طور معمول از ورق گالوانیزه برای ساخت انواع لوازم خانگی مثل یخچال، ماشین لباسشویی، لوله بخاری، کانال کولر و … استفاده می شود.

یکی دیگر از کاربردهای ورق گالوانیزه، استفاده از آن در تابلوها و سینی های برق صنعتی است.

از ورق گالوانیزه نیز در صنعت خودروسازی برای ساخت قطعات خودرو و هم چنین برای ساخت انواع وسایل گرمایشی و سرمایشی نیز استفاده می شود.

به طور کلی از گالوانیزه برای صنایعی که شکل دهی و برشکاری فلز مورد نیاز است استفاده می شود.

شرکت آریان ساز دورود، متخصص در زمینه ساخت مخزن استیل و گالوانیزه و … در خدمت شما عزیزان. در صورت هر گونه سوال و پیشنهاد با ما در ارتباط باشید.

امیدواریم که این مطلب برای شما مفید باشد. و اطلاعات کافی از “ورق گالوانیزه و فرآیند گالوانیزاسیون” به دست آورده باشید. باتشکر از حسن انتخاب شما . 🙏🙏🙏

شرکت آریان ساز دورود